Begrijp het ongrijpbare
Als een vel papier beschreven is met woorden, dan bestaat het oppervlak uit witte en zwarte gedeelten. Het zwarte is wat we lezen. Dat is de informatie. Het witte is achtergrond. We letten er niet op, we denken dat het niet mee telt. Toch is het essentieel. Zonder wit zijn de letters niet te lezen.
Ook als je een verhaal vertelt, zijn de stiltes tussen de woorden van waarde. Ze bepalen het ritme, en sturen de intentie van de tekst.
En als je iemand ontmoet en samen spreekt, is er een wereld aan informatie die voorbij de woorden gaat. Wat je zegt is vaak niet eens zo belangrijk, het is de toon, je blik, je houding waarmee contact, vertrouwen en verbinding ontstaan.
Zo ervaren we de wereld als een combinatie van tastbare dingen en onstoffelijke context. Voor tastbare zaken hebben we uitgebreide systemen van ordening, zoals de woorden in een boek, de boeken in je kast, vitamines, ral-kleuren, schoolregels en alle producten op bol.com. Maar met het ontastbare weten we ons geen raad. We weten natuurlijk ergens wel dat de ruimte tussen ons niet leeg is, dat er behalve losse dingen ook relaties zijn die van waarde zijn. En we leren bij natuurkunde zelfs dat, als je echt gaat zoeken, er helemaal geen losse dingen bestaan, maar alles energie, verband, relatie is.
Foto door Andreas Fickl
We weten het, maar toch negeren we het vaak. We richten ons op het concrete van de zwarte woorden op papier, het weten, maar hebben geen manier om ook het witte gebied van niet-weten te waarderen. Het niet-weten is geen leegte, maar vol met mogelijkheden, twijfels, schakeringen, gevoelens. Het is potentie, zoals er ook op een wit vel in potentie elk denkbaar verhaal geschreven staat, dat alleen nog niet is onderscheden van de achtergrond.
Het is er dus wél. En we hoeven het niet zwart te maken, maar het kan in alle kleuren zichtbaar worden. Dan ontstaat een zee aan mogelijkheden…
Foto bovenaan de Tegentijd: detail van Den Haag - NL, 01.07.2026 - 15h39 uit de serie Des Levens van Bruno van den Elshout.
Kunnen we zien waar we naar verlangen?
Zonder verbeelding zal de toekomst zich voegen naar de belangen van grote bedrijven. En die belangen staan haaks op wat het leven op aarde nodig heeft.
Bij de Luistercampagne horen we telkens waar mensen naar verlangen: rust, verbinding en schoonheid. Maar die verlangens vinden vaak geen woorden, ze worden niet in zwarte letters geschreven en blijven daarom ongearticuleerd.
Onlangs brachten we een groep tekenaars, luisteraars, verbinders en verbeelders samen om de verlangens en dromen van alle mensen die we gesproken hebben zichtbaar te maken.
Finn van den IJssel maakte deze impressie van de dag:
En hier zie je hoe er een grote tekening ontstond:
Zomeratelier voor Gemeenschapsbouwers
Kom in contact met de haarvaten van onze maatschappij, met een breed netwerk van doeners, optimisten, actieve burgers die overal in het land denken in oplossingen en zo échte verandering teweegbrengen. Zij vertegenwoordigen de kracht van de samenleving, in woon- of energiecoöperaties, in zorggemeenschappen, op ontmoetingsplekken of in buurttuinen. Ontmoet gelijkgezinden; collega-ambtenaren die elders in het land op zoek zijn naar antwoorden op vragen, vergelijkbaar met waar jij je mee bezighoudt.
13-16 juli op het prachtige landgoed Zonheuvel te Doorn.
Voor wie? Met het Zomeratelier richten we ons op ambtenaren (lokaal, provinciaal en rijk), raadsleden, wethouders, burgemeesters, bestuurders van zorg- en woningcorporaties én actieve burgers zelf. Lees alles bij het Centrum van Actief Burgerschap
Art Based Learning: een creatieve vierdaagse
Heleen Bouwmans en Marijke Liefting organiseren van 16-19 juli een mooi onderzoeksproces in De Verborgen Tuin in Uithoorn. Een vierdaagse om te reflecteren op een speelse én betekenisvolle manier — schrijvend en beeldend.
Je werkt met beeldende materialen en technieken rondom de elementen: water, aarde, lucht en vuur. Je laat je inspireren door het artistiek onderzoek van kunstenaars en vertaalt dat naar een eigen, persoonlijk experiment. Ervaring is niet nodig: het proces staat centraal. We werken in en om de grote tent, een fijne plek om samen te komen en toch dicht bij jezelf te blijven.
Tijd, vertragen en verduurzamen in Frankrijk
Kunnen we een paradigmaverandering in de maatschappij teweeg brengen door het ‘oefenen’ in gemeenschappelijk en ambachtelijk leven? Dit is het uitgangspunt van Gaia Collectief Ecolonie in noordoost Frankrijk.
Eind augustus leidt filosoof Joke Hermsen de filosofie-zomerweek.
Filosofie toepassen in de praktijk betekent het denken en het doen met elkaar in overeenstemming brengen. Van visie, via concept, tot vorm komen.
De visie van Ecolonie wordt tot uitdrukking gebracht door ambachtelijk leven te oefenen. “Ambachtelijk leven is niets anders dan oefenend leven”, zegt filosoof Peter Sloterdijk. “Ambachtelijk leven is de herhaling, die in de moderniteit van zijn voetstuk gevallen is, weer een ereplaats geven”. Ecolonie is een veelzijdige, ambachtelijke projectorganisatie met werkvormen die altijd terug te voeren zijn op de drie pijlers van de visie; ecologie, scheppingskracht en mystiek. De werkvormen maken zichtbaar wat de achterliggende filosofie is en brengen deze tot uitdrukking. Van regeneratieve landbouw, tot kaasmakerij, geitenboerderij, atelier en nog veel meer ambachtelijke projecten.
23-27 augustus. Lees hier meer.
Ik wens je een heel fijne zomer!
Hartelijke groet,
AGENDA
Samengesteld door leden van The Turn Club.
Ook jij kunt een event aandragen via de communitysite Turnclub.net
zo 5 juli // PERFORMANCE // De Roep van Suriname // Nieuwegein // lees meer…
do 9 juli t/m 23 juli // WORKSHOP // Zangbuurt // Rotterdam // lees meer…
do 16 juli // FILM // Bosbios ‘Een gemeenschap van leven’ // Hilversum // lees meer…
do 16 t/m 19 juli // WORKSHOP // Ontluiken: een Creatieve Vierdaagse // Uithoorn // lees meer…
20 t/m 24 juli // WORKSHOP // Kunstatelier Durven Denken Doen // Huissen // lees meer…
11 t/m 13 augustus // LEZING & WORKSHOP // Zonsverduistering kijken in Asturië // Noord-Spanje // lees meer…
18 t/m 21 augustus // SUMMERSCHOOL // Practising the commons // Boxtel // lees meer…
vr 11 t/m 18 september // SUMMERSCHOOL // Summer Drawing Lab in Griekenland // Evia, Griekenland // lees meer…
za 12 september // WORKSHOP // Pansori Living Sound // online // lees meer…
vr 18 september // WORKSHOP // Inspiratiedag ‘Als vrouwen de aarde dragen’ // Buitenpost // lees meer…


















Mooie vergelijking die je maakt. Het maakt het verschil zichtbaar tussen datgene wat we zien en dat wat noodzakelijk is om dat te zien. Feiten worden pas feiten binnen een bepaalde context. Dus dank voor dit inzicht.
'De leegte is het canvas van de werkelijkheid'
Prachtig artikel, wat een belevenis!
Fijne dag! Geniet van de zon,
Norbert Vermeer